Nie Zachód, nie Wschód. Francja i Polska w oczach niemieckich podróżnych w latach 1750–1850

//, KLIO w Niemczech, Serie//Nie Zachód, nie Wschód. Francja i Polska w oczach niemieckich podróżnych w latach 1750–1850

Nie Zachód, nie Wschód. Francja i Polska w oczach niemieckich podróżnych w latach 1750–1850

43,00 

12 w magazynie

Bernhard Struck

Autor próbuje w perspektywie porównawczej podróżowania do Francji i Polski zbadać na tle ówczesnego postrzegania i wypowiadania się o obu regionach narodowe obrazy obcych, historiograficzne kategorie Europy Zachodniej i Wschodniej i ich normatywne konotacje, jak centrum i peryferie lub postęp i zacofanie. Centralnym punktem badania jest postrzeganie i opisywanie Francji i Polski w niemieckojęzycznych relacjach z podróży, które zostały opublikowane w omawianym okresie. Praca stawia pytanie o porównywalność obrazów tych dwóch społeczeństw.

12 w magazynie

Opis

Bernhard Struck

Autor próbuje w perspektywie porównawczej podróżowania do Francji i Polski zbadać na tle ówczesnego postrzegania i wypowiadania się o obu regionach narodowe obrazy obcych, historiograficzne kategorie Europy Zachodniej i Wschodniej i ich normatywne konotacje, jak centrum i peryferie lub postęp i zacofanie. Centralnym punktem badania jest postrzeganie i opisywanie Francji i Polski w niemieckojęzycznych relacjach z podróży, które zostały opublikowane w omawianym okresie. Praca stawia pytanie o porównywalność obrazów tych dwóch społeczeństw.

Koedycja z Muzeum Historii Polski , Niemieckim Instytutem Historycznym i Instytutem Historii PAN

ISBN 978-83-7543-223-7

Warszawa 2012, A5, ss. 510

Spis treści

Wstęp

Francja i Polska – centrum i peryferie podróżowania ok. 1800 r.
Podróże między dyscyplinami – stan badań
Przestrzeń czasowa, metoda i pojęcia
Źródła
Struktura pracy

Rozdział I. Podróżowanie – podmioty i praktyka

  1. Pasażerowie – literacka elita
    Pochodzenie społeczne i profesja
    Pochodzenie geograficzne i wyznaniowe
    2. Motywy i koniunktury podróżowania
    Typologia podróżowania
    Francja – cel podróży między edukacją a turystyką
    Polska – kraj tranzytowy między karierą zawodową a rodziną
    Polityczna podróż edukacyjna
    Koniunktury pisania i podróżowania
    3. Wiedza, recepcja i opinia publiczna
    Lektury, wiedza wstępna i oczekiwania
    Relacje podróżnicze i ich publiczny aspekt ok. 1800 r.
    Czytelnik
    4. Praktyka podróżowania
    Drogi i szlaki
    Oberżyści i goście
    Języki i kontakty

Rozdział II. Przestrzenie podróżowania

  1. Geografia i normatywność
    Geografia Europy: Północ – Południe, Wschód – Zachód
    Polska – tradycja Północy
    Francja – mieszkańcy Północy podróżują na Południe
    Nowe normy, nowe geografie – z Północy na Wschód
    2. Granice – wynalazek, przemiana i historyczność
    Na „granicy ojczyzny” – 1820 r. nad Renem
    Formy granicy i ich postrzeganie 190
    Gdzie zaczyna się „właściwa Francja”? Przestrzenie graniczne i regiony
    Otwarta przestrzeń i etnologia drugiej strony
    Wyodrębnienie narodu – historia, terytorium i pamięć
    3. Przestrzenie pośrednie – prowincja i społeczność wiejska
    Przyglądanie się ziemi – o funkcjonalnym postrzeganiu przyrody
    „Nędzne baraki” – zacofanie widziane oczami mieszczucha
    „Żebracy na łonie natury” – obrazy francuskiej prowincji
    „Idylliczny urok pasterzy” – prowincja francuska między biedą a sielankowym krajobrazem
    „Smutne pustynie” – Polska, kraj bez krajobrazu
    Od statystyki do narodowego terytorium
    4. Centrum i przestrzeń zurbanizowana
    „Mieszkania nędzy” – ponure prowincje między Wisłą i Garonną
    Kraków – miniona sława
    Lwów i Lyon – wzory kultury miejskiej
    Paryż i Warszawa – metropolie między transferem kulturalnym a pustkowiem

Rozdział III. Od społeczeństwa stanowego do narodu

  1. Dwory między absolutyzmem a reformą
    Ostatni monarchowie i dworska społeczność – Wersal od zewnątrz
    Ostatni monarchowie i dworska społeczność – Warszawa od środka
    2. Rewolucja a naród – drogi do modernizmu politycznego
    Francja w 1791 r. – krótka droga od „bohaterów spartańskich” do „barbarzyńców”
    Polska w 1791 r. – pokojowa „rewolucja” odgórna a „konstytucja anarchii”
    Francja w 1830 r. – w poszukiwaniu politycznego modernizmu
    Polska w 1830 r. – za wolność waszą i naszą!
    3. Narody i ich charaktery
    Polacy – o „polskiej gospodarce”, „bigoterii” i „szlachetnych Sarmatach”
    Francuzi – „odrażający brak czystości”, „frywolność” i „lekkomyślność”
    „Bohaterstwo”, „umiłowanie wolności” i „barbarzyńcy”
    „Złodziejscy Polacy”. Od sąsiedztwa do narodowej mniejszości i kolonii
    My, rozsądny naród – co łączy innych

Rozważania końcowe

Podróżujące elity, wykształceni autorzy
W poszukiwaniu Europy Wschodniej – od geografii kulturalnej do politycznej
W poszukiwaniu Francji i Polski – od paradygmatu regionalnego do narodowego
Sąsiedzi między obrazem obcego społeczeństwa i narodowym obrazem wroga
Podobieństwa mimo nieporównywalności

Aneks. Wykaz podróżników

Bibliografia

Indeks osobowy

Indeks geograficzny

Dodatkowe informacje

ISBN

978-83-7543-223-7

Okładka

miękka ze skrzydełkami